BLOG ALES REHBERİ
ALES Konuları ve Soru Dağılımı: Sayısal ve Sözel Test Kapsamı
Lisansüstü eğitim başvurularında veya akademik kadro ilanlarında güçlü bir puan elde etmek istiyorsan hazırlığa başlamadan önce sınavın konu haritasını netleştirmelisin. Ölçme, Seçme ve Yerleştirme Merkezi (ÖSYM) tarafından düzenlenen Akademik Personel ve Lisansüstü Eğitimi Giriş Sınavı (ALES), doğrudan lisans alan bilgisi yerine muhakeme, analiz ve okuma-anlama hızını ölçer. Hangi konu gruplarının ağırlıklı geldiğini bilmek, çalışma zamanını gereksiz ayrıntılar yerine puan getiren temel başlıklara yönlendirmeni sağlar. Sınav kapsamına göre günlük ve haftalık çalışma programını oluşturmak için ALES'e nasıl çalışılır, puan türüne göre hazırlık ve süre rehberini de inceleyebilirsin.
ALES Sınav Yapısı, Test Sayısı ve Puanlama Kuralları Nasıldır?
ALES, yılda 3 dönem olarak tek oturumda uygulanır; Sayısal Testinde 50 soru ve Sözel Testinde 50 soru olmak üzere toplam 100 soru yer alır ve tüm soruları yanıtlamak için 150 dakika cevaplama süresi verilir. Değerlendirme aşamasında 4 yanlış cevap 1 doğru cevabı götürür. Bu nedenle cevabından emin olmadığın ve seçeneklerini eleyemediğin soruları boş bırakmak netlerini doğrudan korur.
Sınav sonucunda ALES Sayısal (Sayısal ağırlıklı), ALES Sözel (Sözel ağırlıklı) ve ALES Eşit Ağırlık (iki test eşit) olmak üzere üç ayrı puan türü hesaplanır; alınabilecek en yüksek puan 100'dür ve elde edilen puan 5 yıl boyunca geçerlidir. Sınavın kendi içinde bir geçme-kalma barajı yoktur; başvuracağın yüksek lisans veya doktora programı için gereken puanı ilgili program ya da ilan belirler. Yükseköğretim Kurulu (YÖK) mevzuatına göre öğretim görevlisi ve araştırma görevlisi gibi başvurularda ise 70 puanlık akademik kadro eşiği aranır. Netlerinin bu üç puan türüne etkisini görmek için ALES puan hesaplama aracını kullanabilir, hesaplama mantığının ayrıntılarına ALES puan hesaplama, puan türleri ve net hesabı rehberi yazısından ulaşabilirsin.
| Puan Türü | Test Ağırlık Yapısı | Soru Sayısı ve Süre | Geçerlilik ve Puan Üst Sınırı |
|---|---|---|---|
| ALES Sayısal | Sayısal ağırlıklı | 50 Sayısal + 50 Sözel / 150 dakika | 5 yıl geçerli / En yüksek 100 puan |
| ALES Sözel | Sözel ağırlıklı | 50 Sayısal + 50 Sözel / 150 dakika | 5 yıl geçerli / En yüksek 100 puan |
| ALES Eşit Ağırlık | İki test eşit | 50 Sayısal + 50 Sözel / 150 dakika | 5 yıl geçerli / En yüksek 100 puan |
ALES Sayısal ve Sözel Test Konuları Nelerdir?
ALES konuları, Sayısal Testinde temel matematik, problemler, temel geometri ve sayısal mantık; Sözel Testinde ise anlam bilgisi, paragraf yorumlama ve sözel mantık başlıkları altında toplanır. Her iki testte de ezber bilgiden çok verilen metni, kuralı veya sayısal ilişkiyi kısa sürede kavrama becerisi öne çıkar. Çalışmaya başlamadan önce hangi konu gruplarında açıkların olduğunu görmek istersen ALES Yapay Zekâ içindeki Seviyemi Ölç ile 15 soruluk mini denemeyi çözerek eksik konularını belirleyebilirsin.
ALES Sayısal Testinde Hangi Konular Çıkar?
50 soruluk Sayısal Testi; temel matematik kavramları, işlem yeteneği, problem kurma, temel geometri ve metne bağlı sayısal mantık sorularından oluşur. Sınavda ileri düzey üniversite matematiği sorulmaz; bunun yerine lise temel konularını hızlı işlem becerisiyle birleştiren soru tipleri yer alır.
- Temel Matematik ve Cebir: Temel kavramlar, sayı basamakları, bölme-bölünebilme, rasyonel sayılar, basit eşitsizlikler, mutlak değer, üslü ve köklü sayılar, çarpanlara ayırma ve denklemler.
- Problemler: Oran-orantı, sayı, kesir, yaş, işçi, hareket, yüzde, kâr-zarar ve karışım problemleri ile tablo-grafik yorumlama.
- Kümeler, Fonksiyonlar ve Olasılık: Kümeler, fonksiyonlar, işlem-modüler aritmetik, permütasyon, kombinasyon ve olasılık.
- Temel Geometri: Doğruda ve üçgende açılar, üçgende alan ve benzerlik, dörtgenler, çember-daire, katı cisimler ve analitik geometri.
- Sayısal Mantık: Yeni tanımlanan kurallara, sayı dizilerine, şekil ilişkilerine ve çok aşamalı öncüllere dayalı bağlantılı sorular.
ALES Sözel Testinde Hangi Konular Çıkar?
50 soruluk Sözel Testi; dil bilgisi kurallarına odaklanmak yerine okuduğunu anlama, metinler arası ilişki kurma ve sözel muhakeme becerisini ölçen sorulardan oluşur. Bu testte uzun paragrafları tek okumada çözümlemek 150 dakikalık toplam süreyi korumak açısından belirleyicidir.
- Sözcükte ve Cümlede Anlam: Sözcüğün bağlam içi anlamı, kesin olarak çıkarılabilecek yargı, cümle tamamlama, cümle birleştirme ve anlamca en yakın cümle.
- Paragraf Yapısı ve Anlamı: Ana düşünce, yardımcı düşünceler, anlatım biçimleri, düşünce akışını bozan cümle, cümle sıralama, paragrafı ikiye bölme ve çoklu paragraf soruları.
- Sözel Mantık ve Muhakeme: Verilen kişi, zaman, mekân ve koşul ilişkilerine göre tablo kurmayı gerektiren, birbirine bağlı sıralama ve eşleştirme soruları.
| Konu Grubu | Bağlı Olduğu Test | Ölçtüğü Temel Beceri | Çalışma Odağı |
|---|---|---|---|
| Temel Matematik ve Cebir | Sayısal Testi | Hızlı ve hatasız işlem yapma | Kısa işlem pratiği ve temel kuralları otomatikleştirme |
| Problemler ve Sayısal Mantık | Sayısal Testi | Metni denkleme ve kurala dönüştürme | Günlük süreli problem ve bağlantılı soru setleri çözme |
| Temel Geometri | Sayısal Testi | Görsel analiz ve formül uygulama | Üçgen, dörtgen ve alan özelliklerini şekil üzerinde pekiştirme |
| Anlam Bilgisi ve Paragraf | Sözel Testi | Okuduğunu hızlı ve doğru kavrama | Her gün süreli paragraf taraması ve kök odaklı okuma |
| Sözel Mantık | Sözel Testi | Koşulları tablo hâlinde sistemleştirme | Kesin ve olasılıklı verileri şemaya dökme alışkanlığı kazanma |
ALES Konu Dağılımına Göre Puan Türü Bazlı Öncelik Nasıl Belirlenir?
Konu dağılımına göre çalışma önceliği, hedeflediğin ALES Sayısal, ALES Sözel veya ALES Eşit Ağırlık puan türünün ağırlık verdiği testin yüksek soru payına sahip konularına ilk sırayı vererek belirlenir. Her iki testin toplam 100 sorusu için 150 dakika verildiğinden soru başına ortalama 90 saniye düşer; bu nedenle puanına en fazla katkı sağlayan testteki temel konuları erkenden tamamlamak sana sınavda geniş bir zaman payı kazandırır.
- ALES Sayısal hedefliyorsan: Önce temel matematik eksiklerini kapatmalı, ardından çalışma sürenin büyük bölümünü problemler ve sayısal mantık sorularına ayırmalısın; Sözel Testte ise hızlı çözülen cümlede anlam ve kısa paragraf sorularıyla puanını desteklemelisin.
- ALES Sözel hedefliyorsan: Uzun paragraf yorumlama ve sözel mantık tablo kurma pratiğini günlük rutine dönüştürmeli, Sayısal Testte ise temel işlem, rasyonel sayılar ve grafik yorumlama gibi net çıkarabileceğin başlıklara odaklanmalısın.
- ALES Eşit Ağırlık hedefliyorsan: İki test eşit ağırlığa sahip olduğu için problemler, sayısal mantık, paragraf ve sözel mantık konularını paralel yürütmeli, zaman kaybettiren çok aşamalı soruları ikinci tura bırakarak dengeli net hedeflemelisin.
Konu eksiklerini tamamladıktan sonra hızını ve 4 yanlışın 1 doğruyu götürmesi kuralına uygun karar verme becerini gerçek sınav koşullarında ölçmek için Online ALES Deneme Sınavları ile düzenli prova yapabilirsin.
ALES Takvimine Göre Konu Tekrarı ve Deneme Planı Nasıl Yapılır?
Konu tekrarı ve deneme planı, yılda 3 dönem düzenlenen sınav takvimindeki hedef oturum tarihine göre konu bitirme, soru tipi pekiştirme ve tam süreli deneme aşamalarına bölünerek yapılır. 2026 yılının son oturumu olan 2026-ALES/3 sınavı 29 Kasım 2026 tarihinde uygulanır. 2027 yılının ilk dönemi olan 2027-ALES/1 için başvurular 24 Şubat – 4 Mart 2027 arasında alınır, sınav 18 Nisan 2027 günü gerçekleştirilir; yılın ikinci oturumu olan 2027-ALES/2 ise 11 Temmuz 2027 tarihinde yapılır.
Geç başvuru günleri, sonuç açıklama tarihleri ve yılın diğer oturumları gibi tüm güncel takvim ayrıntılarını ALES sınav tarihleri sayfasından ve ALES 2027 tarihleri, sınav ve başvuru tarihi ne zaman rehberinden takip edebilirsin. Sınav hazırlığı, puan türleri ve başvuru süreçleriyle ilgili diğer tüm yazılara ALES blog sayfası üzerinden ulaşabilirsin.
ALES hazırlığında netteKURS'ta neler var?
Sayısal ve Sözel testlerdeki tüm konu başlıklarını düzenli bir akışla öğrenmek istediğinde, ALES Online Kursu canlı dersler, video dersler, deneme sınavları ve akıllı kitapları tek pakette bir araya getirir. Sınava baştan sona sistemli hazırlanmak için oluşturulan bu paketle konu eksiklerini kapatabilir, 100 soruluk sınav kapsamına adım adım hâkim olabilirsin.
Sayısal ve sözel konuları bir kez çalışmış, sınava yakın dönemde soru pratiğiyle hız kazanmak isteyenler için ALES Online ALES Kampı soru çözümü ağırlıklı yoğun tekrar programı içerir. Bu kamp sayesinde öğrendiğin konuları farklı soru kalıpları üzerinde pekiştirerek sınav öncesi netlerini güçlendirebilirsin.
Çalışma sürecinde hangi konuya öncelik vereceğini hızla belirlemek için kursun bütün bölümlerini, videolarını ve akıllı kitaplarını bilen yapay zekâ ders asistanı ALES Yapay Zekâ sana konu anlatır ve soru üretir. Paketteki Seviyemi Ölç ile 15 soruluk mini denemede eksik konularını görebilir, sınava kalan süreye göre çıkarılan çalışma programıyla hazırlığını planlı biçimde yönetebilirsin.
Öğrendiğin sayısal ve sözel konuları 150 dakikalık gerçek sınav temposunda test etmek için Online ALES Deneme Sınavları gerçek sınav formatında, video çözümlü deneme sınavları sağlar. Her deneme sonrasında video çözümleri izleyerek takıldığın soruların çözüm yollarını kısa sürede kavrayabilirsin.
Deneme çözerken hata yaptığın konu başlıklarına vakit kaybetmeden dönmek için ALES Video Çözümlü Akıllı 10 Deneme kaynağında sorunun çözüm videosu ve konu anlatımı aynı sayfada yer alır. Böylece yanlış yaptığın veya boş bıraktığın bir sorunun çözüm videosunu izlerken ilgili konu anlatımını da aynı sayfada tekrar edebilirsin.
Hazırlık hedeflerine uygun seçenekleri bir arada değerlendirmek istediğinde, sınavın bütün kursları, deneme sınavları ve akıllı kitapları ders ders video ders paketleri dahil olmak üzere bütün ALES eğitimleri adresinde tek sayfada yer alır. İhtiyacın olan konu paketlerini, deneme sınavlarını ve akıllı kitapları tek sayfada inceleyerek planına en uygun seçimi yapabilirsin.
Eğitim ortamını ve yapay zekâ araçlarını kendi çalışma düzeninle değerlendirmek istersen 1 gün ücretsiz dene sayfasından yararlanabilirsin. Üye olunca 1 günlük deneme açılır; yapay zekâ ders asistanı ve Seviyemi Ölç denemede de kullanılır ve bu işlem için kredi kartı istenmez.
Sık sorulan sorular
ALES'te kaç soru sorulur ve sınav süresi kaç dakikadır?
ALES'te Sayısal Testinde 50 soru ve Sözel Testinde 50 soru olmak üzere toplam 100 soru yer alır. Adaylara tüm soruları yanıtlamaları için tek oturumda 150 dakika süre verilir.
ALES'te yanlış cevaplar doğru cevapları götürür mü?
Evet, değerlendirme sırasında 4 yanlış cevap 1 doğru cevabı götürür. Bu nedenle cevabından emin olmadığın soruları rastgele işaretlemek yerine boş bırakmak net kaybını önler.
ALES'te geçme-kalma barajı var mı ve puan kaç yıl geçerlidir?
ALES'in kendi içinde bir geçme-kalma barajı yoktur; gereken puanı başvurulan lisansüstü program ya da ilan belirler, akademik kadro başvurularında ise 70 puan eşiği aranır. Alınan ALES puanı sınav tarihinden itibaren 5 yıl boyunca geçerlidir.
ALES'te dil bilgisi soruları çıkar mı?
ALES Sözel Testi, geleneksel yazım kuralları veya dil bilgisi ezberi yerine sözcükte anlam, cümlede anlam, paragraf yorumlama ve sözel mantık becerilerini ölçer. Hazırlık sürecinde okuma hızını artırmaya ve mantık tablosu kurmaya ağırlık vermek daha yüksek verim sağlar.
BİR BAKIŞTA ALES
- 3yılda dönem sayısı
- 50 + 50soru (Sayısal + Sözel)
- 150 dktek oturum
- 5 yılpuanın geçerlilik süresi
Akademik Personel ve Lisansüstü Eğitimi Giriş Sınavı (ALES), ÖSYM tarafından uygulanır.